Mechelse vzw Emmaüs verdedigt weigering om niet-medische abortussen uit te voeren

"In onze ziekenhuizen is abortus zeker geen afdwingbaar recht".

Het Sint-Maartenziekenhuis in Mechelen blijft bij haar weigering om zwangerschapsonderbrekingen die geen medische noodzaak hebben, niet uit te voeren. 'Wat ons betreft, is abortus geen afdwingbaar recht', zegt Guido Van Oevelen, voorzitter van de beherende vzw Emmaüs. 'Wie zich daar niet in kan vinden, is bij ons niet op zijn plaats.'

DOOR SUE SOMERS

Mechelen l Daarmee stelt het katholieke ziekenhuis zich boven de wet, zegt moraalfilosoof Etienne Vermeersch. 'Alleen een individuele arts kan een abortus weigeren. Een ziekenhuisgroep die een regel oplegt voor al haar artsen is in strijd met de wet.' Uit noodzaak heeft de stad Mechelen beslist zelf een abortuscentrum te openen.

Volgens het stadsbestuur worden in Mechelen negen op de tien abortussen geweigerd door de plaatselijke ziekenhuizen. Opdat Mechelse vrouwen niet meer naar naburige steden hoeven te gaan voor een zwangerschapsonderbreking, heeft het stadsbestuur beslist een dagcentrum te starten voor de consultaties, de psychosociale begeleiding en de eigenlijke ingreep. Het nieuwe centrum zou onderdak kunnen krijgen bij het OCMW om de drempel zo laag mogelijk te houden (DM 27/11).

Sinds de fusie van het pluralistische Dodoensziekenhuis en het katholieke Sint-Maartenziekenhuis in 2006 valt het beheer van de twee campussen in Mechelen en die in Duffel onder de koepel van Caritas Catholica. De samensmelting betekende dat gynaecologen van het vroegere, neutrale ziekenhuis geen niet-medische abortussen meer mogen uitvoeren.

Medische noodzaak

"Wij hebben dat doorgepraat met onze hulpverleners", zegt Guido Van Oevelen, voorzitter van de vzw Emmaüs die de Mechelse ziekenhuizen bestuurt. "We hebben samengezeten met gynaecologen, vroedvrouwen en verplegers en we hebben een keuze gemaakt. Die houdt in dat we elke vraag tot zwangerschapsonderbreking ernstig evalueren. De suggestie die nu wordt gewekt dat wij vrouwen die een abortus willen ondergaan niet eens zouden horen, klopt niet."

Tegelijk komt het beleid van het katholieke ziekenhuis erop neer dat alleen abortussen met een medische noodzaak worden uitgevoerd, dus wanneer het leven van de vrouw of de foetus in gevaar is. "Wanneer er sprake is van een mislukte of geen contraceptie, verwijzen wij de patiënten door naar een abortuskliniek. Huisartsen in de regio weten dat."

Met een dergelijke richtlijn gaat het ziekenhuis volledig in tegen de wet, zegt Etienne Vermeersch, die de abortuswet van 1990 mee voorbereidde. De Gentse emeritus-hoogleraar wijst erop dat het alleen de individuele arts en de vrouw in kwestie toekomt een abortus te weigeren, op basis van een gewetensprobleem. "Een ziekenhuis heeft geen geweten."

"Het is sowieso een trieste zaak dat de fusie van een katholiek en een vrijzinnig ziekenhuis niet eindigt in een pluralistisch gegeven", gaat Vermeersch verder. "Maar een door de overheid betaald ziekenhuis dat daarenboven nog regels oplegt die in strijd zijn met de wet, dat is totaal onaanvaardbaar. Was ik de minister van Volksgezondheid, ik zou de toelage van dat ziekenhuis, of toch zeker van de afdeling verloskunde, onmiddellijk intrekken. Een ziekenhuis heeft niets aan haar artsen te zeggen."

Moraalfilosoof Etienne Vermeersch: Een door de overheid betaald ziekenhuis dat regels oplegt die in strijd zijn met de wet, is totaal onaanvaardbaar

"Voor ons is abortus geen afdwingbaar recht", reageert Van Oevelen. "Dat is precies wat wij hebben doorgepraat. De artsen die bij ons werken, weten dat wij een zekere waardeschaal hanteren. Het is trouwens beter om duidelijk aan te geven wat onze waarden zijn, in plaats van voor verrassingen komen te staan."

Van Oevelen wijst er ten slotte op dat de ziekenhuizen in Mechelen niet zijn samengegaan door een fusie. "Wij hebben geen artsen overgenomen. Het Dodoensziekenhuis is gestopt, waarop de artsen daar bij ons hebben gesolliciteerd. Dat betekent dat ze het beleid mee onderschrijven."

Federale bevoegdheid of niet?

Voor minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) is er niks aan de hand met de richtlijn in de Mechelse ziekenhuizen. "Het is echter wel een probleem wanneer vrouwen niet meer binnen een straal van 50 kilometer van hun woonplaats terechtkunnen voor een zwangerschapsonderbreking", luidt het.

Over de oprichting van een Mechels abortuscentrum spreekt het kabinet Onkelinx zich niet uit. Volgens de woordvoerster van Onkelinx valt dat onder de bevoegdheid van Vlaams minister Jo Vandeurzen (CD&V). Bij Vandeurzen klinkt het dan weer dat alle abortusklinieken in ons land onder de federale bevoegdheid vallen. Alle grote ethische kwesties die voortvloeien uit de federale abortuswet worden dan ook federaal behandeld, zegt de woordvoerder van Vandeurzen.

© 2009 De Persgroep Publishing
Publicatie:     De Morgen
Publicatiedatum:    28 november 2009
Auteur:    Sue Somers